Корисни линкови

С.Н. Гоенка

Историјат

Иако е индиец по потекло, С.Н. Гоенка е роден и израснат во Мјанмар (Бурма). Додека живеел таму, имал среќа да стапи во контакт со Сајаѓи У Ба Кин и да ја научи техниката на Випасана од него. Откако 14 години се обучувал од својот учител, С.Н. Гоенка се населил во Индија и почнал да предава Випасана во 1969 година. Во земја сè уште остро поделена со разлики во кастите и религијата, курсевите што ги држел г-дин Гоенка наскоро привлекле илјадници луѓе од секој дел од општеството. Покрај тоа, многу луѓе од земји ширум светот дошле да се приклучат на курсеви за Випасана медитација.

Во период од речиси 45 години, г-дин Гоенка и учителите (назначени од него) подучувале стотици илјади луѓе на курсеви во Индија и други земји, на Исток и Запад. Денес, центри за медитација (основани под негово водство) работат во Азија, Европа, Америка, Африка и Австралија.

Техниката што ја предава С.Н. Гоенка датира од пред два и пол милениуми, до Буда. Буда никогаш не подучувал секташка религија; тој подучуваше Дхама - патот до ослободување - што е универзално. Во истата традиција, пристапот на г-дин Гоенка е целосно несекташки. Поради оваа причина, неговото учење има длабока привлечност за луѓе од сите средини, од секоја религија и без религија и од секој дел од светот.

Г-дин Гоенка беше добитник на многу награди и почести во текот на својот живот, вклучувајќи ја и престижната награда „Падма“ од претседателот на Индија во 2012 година. Таа е една од највисоките цивилни награди доделени од индиската влада.

Сатја Нарајан Гоенка почина во септември 2013 година, на 89-годишна возраст. Тој остави зад себе неизбришливо наследство: техниката Випасана, сега подостапна (од кога било) за луѓето ширум светот.

Самит за мир на ОН

Во летото 2000 година, г-дин Гоенка, главниот учител по Випасана медитација, ги посети САД и зборуваше, заедно со други светски духовни лидери, на „Милениумскиот светски самит за мир“ во седиштето на Обединетите нации во Њујорк.

С.Н. Гоенка се обраќа на Самитот за мир

Пишува: Бил Хигинс
Датум: 29 август 2000 година
ЊУЈОРК - Випасана учителот С. Н. Гоенка им се обрати на делегатите на Милениумскиот светски самит за мир, кои се собраа денес во Салата на Генералното собрание на Обединетите нации - прво собирање на религиозни и духовни лидери во ООН.

Говорот на г-дин Гоенка, на сесијата насловена како „Трансформација на конфликти“, се фокусираше на темите за религиозна хармонија, толеранција и мирен соживот.

„Наместо да ги преобраќаме луѓето од една организирана религија во друга организирана религија“, рече г-дин Гоенка, „треба да се обидеме да ги преобраќаме луѓето од страдање во среќа, од ропство во ослободување и од суровост во сочувство“.

Г-дин Гоенка го одржа својот говор за време на попладневната сесија на Самитот пред група која вклучуваше околу две илјади делегати и набљудувачи. Г-дин Гоенка зборуваше на сесијата што следеше по говорот на основачот на „Си-Ен-Ен“, Тед Тарнер. Г-дин Тарнер е еден од финансиските покровители на Самитот.

Во согласност со темата на Самитот за барање светски мир, г-дин Гоенка нагласи во својот говор дека мирот во светот не може да се постигне ако нема мир во поединците. „Не може да има мир во светот кога луѓето имаат гнев и омраза во своите срца. Само со љубов и сочувство во срцето е остварлив светскиот мир“.

Важен аспект на Самитот е напорот за намалување на секташкиот конфликт и тензија. Во врска со ова, г-дин Гоенка рече: „Кога има гнев и омраза во себе, човек станува несреќен без оглед на тоа дали е христијанин, хинду или муслиман“.

Слично на тоа, тој рече, проследен со громогласен аплауз: „Оној кој има љубов и сочувство со чисто срце го доживува Небесното царство во себе. Ова е Законот на природата или ако некој би сакал, Божјата волја.“

Соодветно на публиката во која беа вклучени и големи светски религиозни водачи, тој рече: „Да се фокусираме на заедничките карактеристики на сите религии, на внатрешното јадро на сите религии, а тоа е чистотата на срцето. Сите треба да му дадеме важност на овој аспект на религијата и да избегнуваме конфликт околу надворешната обвивка на религиите, како што се различните обреди, ритуали, фестивали и догми.“

Како заклучок, г-дин Гоенка го цитираше императорот Ашока, кој во еден од неговите Карпести едикти рекол: „Човек не треба да ја почитува само сопствената религија, а да ги осудува другите религии. Наместо тоа, треба да ги почитува другите религии од различни причини. Правејќи го тоа, човекот ѝ помага на сопствената религија да расте, а исто така им служи и на религиите на другите. Со поинаквото постапување, се копа гробот на сопствената религија и им се наштетува и на другите религии. Некој што ја почитува сопствената религија и ги осудува другите религии може да го стори тоа од посветеност на својата религија, мислејќи: „Ќе ја прославам мојата религија“; но неговите постапки ја повредуваат неговата сопствена религија уште повеќе. Слогата е добра.“ Нека сите слушаат и бидат спремни да ги слушаат доктрините што ги проповедаат другите.“

Генералниот секретар на ОН, Кофи Анан, го нарече Самитот „собир на најистакнатите религиозни и духовни водачи во светот во обединет повик за мир, кој се надеваме дека ќе ја зајакне перспективата за мир додека влегуваме во новиот милениум“.

Духовните водачи кои беа поканети на првата конференција на ООН од ваков вид се Прамук Свами од движењето Свами Нарајана, Свами Дајананда Сарасвати, Свами Агнивеш, Мата Амританандамаји Деви и Дада Васвани, како и еминентни научници како што се д-р Каран Синг и Л. М. Сингви.

Во врска со религиозната и културната разновидност на учесниците, Анан рече: „Обединетите нации се таписерија, не само од костуми и сари, туку и од околувратници на свештеници, облеки на калуѓерки и лами; на митри, капи и јармулки.“

Иако Анан беше постојано прашуван за отсуството на тибетските лидери, тој се обиде да ги насочи прашањата назад кон целта на Самитот, за која вели дека е „да се врати религијата на нејзината вистинска улога како миротворец и смирувач - конфликтот никогаш не е поради Библијата или Тората или Куранот. Всушност, проблемот никогаш не е во верата, туку е во верниците и како се однесуваме едни кон други. Мора уште еднаш да ги научите вашите верници на мир и на толеранција“.

Бидејќи 83% од светската популација се придржува до формален систем на религиозни или духовни верувања, надежта на лидерот на ОН е дека , овие религиозни лидери можат да влијаат врз своите следбеници кон мир.

ОН се надева дека конференцијата ќе ја поттикне светската заедница, според зборовите на еден документ, „да го признае својот духовен потенцијал и да препознае дека е во наша моќ да го искорениме најлошиот облик на човечка бруталност - војната - како и една од основните причини за војната - сиромаштијата. Време е светското духовно водство поблиску да соработува со Обединетите нации во нивните напори да се справат со итните потреби на човештвото“.

Самитот ќе заврши овој четврток на 31 август кога учесниците ќе потпишат Декларација за светски мир и ќе формираат Меѓународен совет на религиозни и духовни лидери, кој ќе соработува со Обединетите нации и Генералниот секретар на ОН во напорите за воспоставување и одржување на мирот.„Целта на Меѓународниот совет на религиозни и духовни лидери е да ја подобри и зајакне работата на Обединетите нации“, рече Бава Џаин, Генералниот секретар на Светскиот самит за мир. „Наша искрена надеж е дека во време на конфликт, големите религиозни и духовни лидери во светот можат да бидат испратени во овие жаришта за да бараат ненасилни решенија за конфликтите“.

Обраќање во ОН

Универзална духовност за мир од С. Н. Гоенка

Датум: 29 Август, 2000год.

Следува целосниот текст од обраќањето на г-дин Гоенка во вторник, 29 август 2000 година, во Салата на Генералното собрание на Обединетите нации пред учесниците на Милениумскиот светски самит за мир.

Кога има темнина, потребна е светлина. Денес, со толку многу агонија предизвикана од насилни конфликти, војни и крвопролевање, на светот му се многу потребни мир и хармонија. Ова е голем предизвик за религиозните и духовните водачи. Ајде да го прифатиме овој предизвик.

Секоја религија има надворешна форма или обвивка и внатрешна суштина или јадро. Надворешната обвивка се состои од обреди, ритуали, церемонии, верувања, митови и доктрини. Тие варираат од една религија до друга. Но, постои внатрешно јадро заедничко за сите религии: универзалните учења за моралот и милосрдието, за дисциплиниран и чист ум полн со љубов, сочувство, добра волја и толеранција. Токму овој заеднички именител треба да го нагласат религиозните водачи и да го практикуваат религиозните следбеници. Ако се даде соодветна важност на суштината на сите религии и се покаже поголема толеранција за нивните површни аспекти, конфликтот може да се минимизира.

Сите луѓе мора да бидат слободни да ја исповедаат и следат својата вера. Притоа, тие мора да бидат внимателни да не ја занемарат суштината на нивната религија- да не ги вознемируваат другите со нивните сопствени религиозни практики и да не ги осудуваат или омаловажуваат другите вери.

Со оглед на разновидноста на верите, како да ги надминеме разликите и да постигнеме конкретен план за мир? На Буда, Просветлениот, честопати му се обраќале луѓе со различни ставови. На нив тој би им рекол: „Да ги оставиме настрана нашите разлики. Ајде да обрнеме внимание на она за што можеме да се согласиме и да го спроведеме во пракса. Зошто да се караме?“ Тој мудар совет сè уште ја задржува својата вредност денес.

Јас доаѓам од древна земја која родила многу различни школи на филозофија и духовност во текот на милениумите. И покрај изолираните случаи на насилство, мојата земја е модел на мирен соживот. Пред околу 2300 години, таа била владеена од Ашока Велики, чија империја се протегала од денешен Авганистан до Бангладеш. Низ целото свое царство, овој сочувствителен владетел наредил да се напишат едикти на камен, прогласувајќи дека сите вери треба да се почитуваат; и како резултат на тоа, следбениците на сите духовни традиции се чувствувале безбедно под неговата власт. Тој ги замолил луѓето да живеат морален живот, да ги почитуваат родителите, старешините и да се воздржуваат од убивање. Зборовите со кои ги советувал своите поданици се уште се релевантни денес:

Не треба да се почитува само сопствената религија, а да се осудуваат другите религии. Наместо тоа, треба да се почитуваат другите религии од различни причини. Правејќи го тоа, се помага на сопствената религија да расте, а исто така се служи и на религиите на другите. Со поинаквото постапување, се копа гробот на сопствената религија и се штети на другите религии. Некој што ја почитува сопствената религија, а ги осудува другите религии може да го стори тоа од посветеност кон својата религија, мислејќи: „Ќе ја прославам мојата религија“; но неговите постапки ја повредуваат неговата сопствена религија уште потешко. Слогата е добра. Нека сите слушаат и нека бидат спремни да ги слушаат доктрините што ги исповедаат другите. (Рок Едикт12)

Императорот Ашока претставува славна традиција на толерантен соживот и мирна синтеза. Таа традиција живее меѓу владите и владетелите денес. Пример е благородниот монарх на Оман, кој донирал земја за цркви и храмови од други вери, додека ја практикувал својата религија со сета посветеност и марливост. Сигурен сум дека такви сочувствителни владетели и влади ќе продолжат да се појавуваат во иднина во многу земји низ целиот свет. Затоа се вели: „Блажени се миротворците, зашто тие ќе бидат наречени Божји синови“.

Премногу е јасно дека приврзаниците на насилството првенствено ги повредуваат своите блиски. Тие можат да го сторат тоа директно, преку нивната нетолеранција или индиректно, со предизвикување насилен одговор на нивните постапки. Од друга страна, се вели: „Блажени се милостивите, зашто тие ќе добијат милост“. Ова е закон на природата. Може подеднакво да се нарече и Божјиот декрет или пат. Буда рекол: „Непријателството не може да се искорени со непријателство, туку само со неговата спротивност. Ова е вечна Дхарма [духовен закон]“. Она што се нарекува Дхарма во Индија нема никаква врска со хиндуизмот, будизмот, џаинизмот, христијанството, исламот, јудаизмот, сикизмот или кој било друг „изам“. Тоа е оваа едноставна вистина: пред да им наштетите на другите, прво си наштетувате себеси со генерирање ментална негативност; а со отстранување на негативноста, можете да најдете мир во себе и да го зајакнете мирот во светот.

Мир на умот за мир во светот

Секоја религија (достојна за името) ги повикува своите следбеници да живеат морален и етички начин на живот, да постигнат контрола над умот и да негуваат чистота на срцето. Една традиција вели: „Љуби го својот ближен“; друга вели: Салам валекум - „Нека мирот биде со тебе“; трета вели: Бавату сабамангалам или Сарве баванту сукина - „Нека сите суштества бидат среќни“. Без разлика дали станува збор за Библијата, Куранот или Гита, светите списи повикуваат на мир и пријателство. Од Махавир до Исус, сите големи основачи на религии биле идеали за толеранција и мир. Сепак, нашиот свет често е воден од религиозни и секташки судири, па дури и војна - затоа што даваме важност само на надворешната обвивка на религијата и ја занемаруваме нејзината суштина. Резултатот е недостаток на љубов и сочувство во умот.

Мирот во светот не може да се постигне ако нема мир во поединците. Вознемирeноста и мирот не можат да коегзистираат. Еден начин да се постигне внатрешен мир е Випасана или медитација на увид(опсервација) - несекташка, научна, ориентирана кон резултати техника на самонабљудување и реализација на вистината. Практикувањето на оваа техника носи искуствено разбирање за тоа како умот и телото комуницираат. Секој пат кога негативноста се појавува во умот, како што е омразата, таа предизвикува непријатни сензации во телото. Секој пат кога умот генерира несебична љубов, сочувство и добра волја, целото тело е преплавено со пријатни сензации. Практикувањето на Випасана, исто така, открива дека менталното дејство претходи на секое физичко и гласно дејство, одредувајќи дали тоа дејство ќе биде благотворно или штетно. Умот е најважен. Затоа мора да најдеме практични методи за да го направиме умот мирен и чист. Ваквите методи ќе ја засилат ефикасноста на заедничката декларација што произлезе од овој Светски самит за мир.

Древна Индија му даде на светот две практики. Едната е физичко вежбање на јога пози (Асани) и контрола на дишењето (Пранајама) за одржување на здравјето на телото. Другата е менталната вежба на Випасана за одржување на здравјето на умот. Луѓето од која било вера можат и ги практикуваат двата методи. Во исто време, тие можат да ги следат своите религии во мир и хармонија; нема потреба од преобраќање, што е заеднички извор на тензии и конфликти.

За општеството да биде мирно, сè повеќе членови на општеството мора да бидат мирни. Како лидери, имаме одговорност да поставиме пример, да бидеме инспирација. Еден мудрец еднаш рекол: „Урамнотежен ум е неопходен за да се балансира неурамнотежениот ум на другите“.

Пошироко, мирното општество ќе најде начин да живее во мир со својата природна средина. Сите ја разбираме потребата да се заштити животната средина, да се престане со нејзиното загадување. Она што нè спречува да дејствуваме според ова разбирање е залихите на ментални загадувачи, како што се незнаењето, суровоста или алчноста. Отстранувањето на таквите загадувачи ќе промовира мир меѓу човечките суштества, како и избалансиран, здрав однос меѓу човечкото општество и неговата природна средина. Така религијата може да ја поттикне заштитата на животната средина.

Ненасилство: клучот за дефиниција на религијата

Неизбежно е дека постојат разлики меѓу религиите. Сепак, со собирање на овој Светски самит за мир, водачите на сите главни вери покажаа дека сакаат да работат за мир. Нека мирот биде првиот принцип на „универзалната религија“. Да изјавиме заедно дека ќе се воздржиме од убивање, дека го осудуваме насилството. Исто така, ги повикувам политичките лидери да се приклучат кон оваа декларација, со оглед на клучната улога што ја играат во донесувањето мир или војна. Без разлика дали ќе ни се придружат или не, барем јавно да потврдиме сите тука и сега: наместо да го оправдуваме насилството и убивањето, да изјавиме дека безусловно ги осудуваме таквите дела, особено насилството извршено во име на религијата.

Одредени духовни лидери имале остроумност и храброст да го осудат насилството извршено во име на сопствената вера. Може да постојат различни филозофски и теолошки погледи на чинот на барање прошка или жалење за минатото насилство и убивање; но самото признавање на насилството извршено во минатото имплицира дека тоа било погрешно и дека нема да биде оправдувано во иднина.

Под покровителство на Обединетите нации, да се обидеме да формулираме дефиниција за религијата и духовноста, нагласувајќи го ненасилството и одбивајќи да го толерираме насилството или убивањето. Нема да има поголема несреќа за човештвото од неуспехот да се дефинира религијата како синоним за мир. Овој самит би можел да предложи концепт на „универзална религија“ или „несекташка духовност“, за одобрување од страна на ОН.

Сигурен сум дека овој самит ќе помогне да се фокусира вниманието на светот кон вистинската цел на религијата:

Религијата не нè одвојува;
таа учи на мир и чистота на срцето.

Им честитам на организаторите на овој историски самит за нивната визија и напори. И им честитам на религиозните и духовните водачи кои имаа зрелост да работат за помирување, давајќи му надеж на човештвото дека религијата и духовноста ќе доведат до мирна иднина.

Нека сите суштества бидат ослободени од одбивност и ќе бидат среќни.

Нека преовладуваат мирот и хармонијата.